Get Adobe Flash player

 


nedjelja, 16 septembar 2012 15:23

Osnovni principi gradnje pasivne solarne kuće

Ocijenite sadržaj
(4 Glasova)

 

Pasivni solarni principi primjenjivi su ne samo na porodičnim, individualnim kućama, nego i na objektima raznih namjena. Naborojaćemo 10 osnovnih principa za gradnju pasivne solarne kuće.

 

1. Izaberite mjesto koje dobija južno sunce, bez visokog drveća, brda ili visokih zgrada sa južne strane. Ukoliko niste sigurni, obiđite budući plac oko 21 decembra, kada je sunce najniže na nebu. Južni zid kuće mora dobijati punu sunčevu svjetlost od 9 prije podne do 3 po podne.

Ponesite kompas kako bi odredili jug, ali imajte u vidu da pokazuje magnetni sjever može odstupati i do 25 stepeni od pravog sjevera. A kada su u pitanju pravci duvanja vjetrova, objekat svojom dužom stranom treba da prati pravac najprisutnijeg zimskog vjetra u okruženju u kome je smješten. Kao dodatna zaštita od vjetra, preporučuje se i zaštita pojasem zimzelenog drveća prema strani sa koje vjetar duva.

2. Sistemom različitih spoljašnjih ili unutrašnjih zaštita od sunca, kada je to potrebno, blokira se prolaz sunčevih zraka i spriječava prodor toplote u unutrašnji prostor.  Odaberite projekat kuće sa što manje sjenki i tremova na jugu. Sjenke i tremovi spriječavaju prodor sunčevih zraka u kuću i time značajno umanjuju efikasnost. Tremovi na istoku i zapadu mogu biti korisni jer zaklanjaju prozore od ljetnjeg sunca.

3. Orijentišite najduži zid ka jugu. Idealno, on bi u stvari trebao biti 15 stepeni od pravog juga. Južna stakla bi trebalo da imaju površinu od minimum 7 odsto kvadrature kuće, najviše 12 odsto; preko 12 odsto staklenih površina bi zahtijevalo dodatno sjenčenje ljeti. Morate takođe biti pažljivi u izboru stakala i za južnu stranu odabrati staklo koje dobro propušta sunčevu svjetlost.

 

 

Krov pasivne solarne kuće

4. KROV mora biti projektovan tako da dobro štiti od visokog ljetnjeg sunca, a da ne ometa ulazak zimskog – dobar dizajn sjenčenja je ključni faktor kvaliteta i efikasnosti pasivne solarne kuće.

5. TERMALNA MASA – Potrebno je na južnoj strani obezbijediti termalnu masu, pločice, kamen, cigla, ili obojeni betonski zidovi – kako bi apsorbovali i kasnije emitovali toplotu. Posebno oni djelovi kuće koji zimi dobijaju direktnu sunčevu svjetlost.

U pasivnoj solarnoj kući za vrijeme zimskog sunčanog dana dovoljno je toplo da ne treba paliti dodatno grijanje. Međutim, kada ne bi bilo akumulacije toplote, čim sunce zađe, vazduh bi se ohladio i u prostoriji bi postalo hladno. Zato je prikupljenu toplotu potrebno akumulirati.

Toplota se akumulira pomoću termalne mase. U tu svrhu se grade pregradni zidovi ili podovi od materijala sa visokim toplotnim kapacitetom. To su najčešće betonski, kameni ili cigleni (puna cigla) elementi, a nerijetko se koriste i vodeni zidovi, zbog visokog toplotnog kapaciteta vode. Na taj način i tokom noći i oblačnih dana termalna masa isijava toplotu prikupljenu za vrijeme sunčanih dana.

Termalna masa je važna i ljeti jer “upija” toplotu iz prostora, čineći ga hladnijim. Važno je tokom noći dozvoliti hladnom vazduhu da ohladi termalnu masu i ponese sa sobom toplotu akumuliranu danju.

6. UKOPAVANJE – Korišćenje zemlje kao izolatora i toplotnog skladišta pruža velike prednosti. Stalna, konstantna temperatura pod zemljom (oko 12,2 C), stvara velike uštede energije za zagrijavanje i hlađenja prostora. Nikakvi spoljni uticaji poput kiše, snijega i vjetra, ne utiču na podzemnu građevinu. Ukopavanjem samo sjeverne strane objekta (naročito ako za to pogoduje pad terena) obezbjeđuje se zaštita od najnepovoljnijih uticaja hladnih vjetrova a objekat se otvara prema jugu.

7.  PRINCIP DVOSTRUKOG OMOTAČA - Princip “kuća u kući” u koncepciji konstrukcije kuće, omogućuje zonu izmjene vazduha unutar omotača. Ta zona koja se stavara između omotača i objekta je tampon zona, koja ublažava sve spoljne uticaje, služi kao izolacija i smanjuje energetsku potrebu samog unutrašnjeg objekta. Zaštitna mikroklimatska opna i pasivni solarni dobici cijelog prostora stvaraju blage klimatske uslove kao mikroklimatsku sredinu u kojoj su smješteni objekti.

8. STAKLENIK – Staklenik ili staklena bašta kao kolektori-prijemnici sunčeve energije su usnovni elementi solarne zgrade, koji utiču na njeno energetsko pasivno funkcionisanje. Ovi prostori nijansiraju razliku između spoljneg i unutrašnjeg, javnog i privatnog. Kao izolacioni prostori imaju ulogu regulatora toplote. Kao kolektori toplote imaju svoju primjenu isključivo u orijentacijama čist jug i  jug – jugozapad.

9. DOBRA IZOLACIJA i adekvatno projektovan sistem grijanja i ventilacije su od izuzetno velike važnosti za efikasnost pasivne solarne kuće. Pored elemenata zahvatanja energije, pasivna solarna ili “samogrejuća” kuća utemeljena je i na principu uštede energije. Vođenje računa o toplotnoj provodljivosti, odnosno gubitku toplote svih materijala i cijelog sklopa zgrade, uz maksimalnu izolaciju svih elemenata sistema (prozora, zidova, tavanice podova) je jedan od glavnih zahtjeva ovog koncepta.

10. PRIRODNA VENTILACIJA - Jako je važno upotrijebiti princip prirodnog protoka vazduha, bez dodatnog utroška energije na ventilaciju. Sistemom otvora pri dnu (ulazak hladnog svježeg vazduha) i vrhu (izlazak toplijeg istrošenog vazduha) fasadnog omotača, kao i njihovom dobrom pozicijom u odnosu na pravac sjever – jug, na kome je strujanje najjače, obezbjeđuje se zadovoljavajući komfor.

Pasivni solarni principi primjenjivi su ne samo na porodičnim, individualnim kućama, nego i na objektima raznih namjena. Principi uštede energije, dobre izolacije, ukopavanja, južnog prijema sunčeve energije pomoću otvaranja što većih staklenih površina, kao i uključivanje mase zidova kao skladišta toplote, mogući su i čak imaju više efekta na većim objektima.

Direktan prijem sunčeve energije preko južnih prozora ili staklenika, optimalan je ako površine pod staklom obuhvataju 65 odsto ukupne površine južnih zidova, a prozori ka sjeveru ili dr. stranama svijeta budu 5 odsto  površine zidova. Da ljeti, po danu ne bi došlo do pregrijavanja ovih prostora, a noću do velikih rashlađivanja, važan element su termalni zastori, koji svojim zatvaranjem, kao latice cvijeta, spriječavaju pretjerano zagrijavanje, odnosno hlađenje. Za ljetnji period, spoljni zastori su efikasniji a nadstrešnice i pokretni brisoleji su takođe važan elemenat u podešavanju optimalnog zahvatanja Sunca.

U ukupnom zahvatanju sunčeve energije pored južne staklene površine, najveću ulogu imaju površine i mase zidova. Ukoliko je koncept prijema sunčeve energije zasnovan na termičkoj masi zidova, onda površina prijemnih zidova treba da bude tri puta veća od površine prozora. A neophodna masa toplotnog skladišta kod pasivnih sistema se računa u odnosu na južnu staklenu površinu zahvatanja i izražava se u količini vode ili masi zida, koja treba da bude smještena u okviru objekta.

Piše: Milenko Radović, dipl.inž.građ.

 

Više u ovoj kategoriji: Pasivne kuće »

Ostavite komentar

Morate popunit sva polja označena sa (*)

Mjesto za vašu reklamu

ANKETA

Da li bi se odazvali u akcijama cišćenja ?
 

PREVOD

English French German Italian Portuguese Russian Spanish